مقدمه انتشار آلاینده های متیل مرکاپتان، هیدروژن سولفید، دی متیل سولفید و دی متیل دی سولفید از دستگاه های خشک کن صنایع مقواسازی باعث آزار بویایی و اثر بهداشتی بر شاغلین و ساکنان مجاور این صنایع می شود. مطالعه حاضر باهدف تعیین اثربخشی سیستم تهویه صنعتی و اسکرابر بستر دار اجراشده در کنترل هیدروژن سولفید منتشره ی خطوط درایر یک صنعت مقواسازی انجام شد. روش کار در این مطالعه غلظت آلاینده ها در منطقه تنفسی کارگران، محیط عمومی کارگاه در 2 حالت فعال و غیر فعال بودن سیستم تهویه و قبل و بعد از اسکرابر جهت تعیین اثر بخشی سیستم طراحی شده در کنترل گاز هیدروژن سولفید مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها بازده سیستم تهویه موضعی در کاهش میزان مواجهه فردی در خطوط درایر 55 درصد بود. بازده اسکرابر بستر دار در حذف هیدروژن سولفید از جریان گاز در خروجی پالایشگر 91. 7درصد به دست آمد. نتیجه گیری نتایج به دست آمده نشان داد که سیستم تهویه موضعی به همراه اسکرابر بستر دار بازدهی مناسبی در کنترل هیدروژن سولفید منتشره از خطوط درایر دارد و این سیستم می تواند برای چنین صنایعی گزینه مناسبی باشد.

سیکلون یکی از متعارف ترین وسایل در حذف ذرات از جریان گاز است. طراحی سیکلونها ساده و عملکرد آنها مطمئن است و به همین دلیل از آنها به طور وسیعی برای کنترل ذرات غبار استفاده می شود. کارایی سیکلونها به طور کلی برای ذرات زیر 10 µm بسیار پایین بوده و بدین دلیل در صنایع مختلف اگر هدف حذف ذرات ریز باشد، از سیستمهای دیگر استفاده می شود. یکی از سیستمهای موثر در حذف ذرات ریز، سیکلون ـ اسکرابر است. همانطور که از نام آن مشخص است، سیکلون ـ اسکرابر شامل یک سیکلون بوده و مایع اسکرابر در آن توسط یک نازل پنوماتیک که در کانال ورودی سیکلون قرار گرفته، تامین می شود. در طرح سیکلون ـ اسکرابر، سیکلون به صورت یک فضای تماسی است که در آن عکس العملهای داخلی بین ذرات و قطرات مایع روی می دهد و همچنین به صورت یک قطره گیر نیز عمل می کند. بنابراین با فرض جریان حالت پایدار و زمان حضور طولانی و اندازه مشخص توزیع قطرات مایع، کارایی بسیار خوبی را حتی برای ذرات ریز 1µm2، می توان بدست آورد. از ویژگیهای سیکلون ـ اسکرابر، مصرف پایین آب به ازای هوای ورودی 0.5~l/g=0.2 است که در مقایسه با سایر اسکرابرهای با کارایی بالا، مانند ونتوری ـ اسکرابر (l/g=0.5~5.0) این مقدار بسیار پایین بوده و در نتیجه مشکلات تولید فاضلاب کمتری را دارد.در آزمایش انجام شده توسط سیکلون ـ اسکرابر کارایی حذف غبار در آزمایش حالت خشک (بدون نازل پنوماتیک) در سرعتهای ورودی 4.5، 9.0 و 13.0 m/s برای گاز حامل ورودی به سیکلون به ترتیب 85.5، 85.0 و 89.9 درصد وزنی، و در آزمایش حالت تر و با استفاده از نازل پنوماتیک و سرعتهای مشابه به ترتیب 85.2 ، 95.6 و 97.4 درصد وزنی بدست آمد. همچنین برای ذرات 0.5µm مقدار حذف با کارایی % 63 اندازه گیری شد در حالی که این مقدار برای آزمایش حالت خشک برابر % 36 بدست آمده است. در آزمایش حالت تر مقدار مصرف آب به ازای هوای ورودی l/g=~0.2 ثابت نگاه داشته شده است.با توجه به نتایج بدست آمده و ویژگیهای سیکلون ـ اسکرابر، می توان آن را در ردیف تجهیزات غبارگیری با کارایی بالا قرار داد و از آن به نحو بسیار مطلوبی در صنایع مختلفی که تولید غبار در آنها همراه با پراکندن ذرات ریز در هوا باشد، مانند صنایع ریخته گری، معدن، ذوب فلزات، کاشی و سرامیک، استفاده کرد.

هدف از این مطالعه تعیین بازده جمع آوری سیکلون متداول واسکرابر مه پاش در سیستم های تهویه موضعی راه اندازی شده جهت حذف ذرات سیلیس در کارگاه های سنگ کوبی می باشد. در این مطالعه نمونه برداری ایزو کینتیک گرد و غبار در داخل سیستم تهویه موضعی قبل و بعد از وسایل غبارگیر بر اساس روش شماره 5 سازمان EPA انجام گرفت و تعیین مقدار نمونه های گرد و غبار جمع آوری شده به روش گراویمتری انجام پذیرفت. نمونه برداری بر مبنای توزیع اندازه ذرات نیز با استفاده از کاسکیدآبشاری صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که سیستم تلفیقی سیکلون متداول و اسکرابر، دارای بازده بالایی در تصفیه ذرات جمع آوری شده به وسیله سیستم تهویه موضعی است. میانگین ذرات خروجی از سیستم های تهویه در سیلیس کوبی های درجه 1 (سیلیس کوبی ها با سیلیس آزاد بالای 95%) 43 تا 131 mgm-3 بوده و در سیلیس کوبی های درجه 2 (سیلیس کوبی ها با سیلیس آزاد بالای 85%) 64 تا 127 mgm-3 بوده که کمتر از حد مجاز استاندارد توصیه شده سازمان محیط زیست کشور می باشد. بازده سیکلون به تنهایی در حذف ذرات سیلیس 81 الی %97 بوده است و در شرایطی که سیکلون همراه با اسکرابر استفاده گردد بازده به 92 الی 99% افزایش می یابد که نقش بسیار موثری در حذف ذرات از هوای کارگاه های سنگ کوبی دارد.

گاز SO2 به عنوان یکی از آلاینده های زیست محیطی در ترکیب گاز خروجی صنایع مختلف مانند صنایع چوب و کاغذ، ذوب فلزات، پتروشیمی و پالایشگاه ها وجود دارد و امروزه کشورها قوانین سخت گیرانه ای را برای حد مجاز این ماده در گاز خروجی صنایع، وضع کرده اند. مطالعه حاضر با هدف بررسی عملکرد اسکرابر دینامیکی جدید در حذف آلاینده گازیSO2 ، به وسیله یک جاذب با قابلیت بازیابی حلال (محلول بافر فسفات سدیم) می باشد. در این پژوهش، یک اسکرابر دینامیکی بر روی دودکش یکی از بویلرهای واحد آب، برق و بخار قسمت جنوبی پالایشگاه نفت تهران نصب گردید و با تغییر پارامترهایی نظیر دبی جاذب و دبی گاز ورودی به دستگاه، میزان غلظت SO2 پیش و پس از تصفیه به وسیله اسکرابر مورد بررسی قرار گرفت. بالاترین راندمان بدست آمده در حذف SO2 به وسیله این اسکرابر دینامیکی، 83.5% می باشد که با توجه به کوچک بودن نسبت دبی مایع به گاز در این اسکرابر در مقایسه با دیگر دستگاه ها نظیر اسپری اسکرابرها و برج های سینی دار، نتیجه رضایت بخشی است.

صنعت فولاد یکی از پرمصرف ترین میزان مصرف انرژی شناخته شده است که مربوط به بخش کوره های ذوب است و منجر به آلودگی های زیست محیطی می شود. هدف از این تحقیق تعیین میزان مصرف انرژی و سرمایه در غبارگیر های الکترواستاتیکی و ونتوری اسکرابر متصل به کوره های ذوب با رویکرد اکولوژی صنعتی، برای انتخاب سیستم غبارگیر مناسب و سازگار با محیط زیست است. بنابراین در این تحقیق ابتدا سه کوره ذوب الکتریکی 3، 6 و 12 تنی در نظر گرفته شد، و بر اساس روش محاسباتی و معادلات حاکم، میزان مصرف انرژی و سرمایه اولیه در دو غبارگیر الکترواستاتیکی و ونتوری اسکرابر انجام شد. نتایجی که به دست آمد گویای این مطلب است که میزان مصرف انرژی سالانه در غبارگیر ونتوری متصل به کوره 12 تنی، هجده برابر میزان مصرف انرژی برق در غبارگیر الکترواستاتیکی است. در حالی که این میزان در کوره 6 تنی به یازده برابر و در کوره 3 تنی به چهار برابر تقلیل می یابد. هزینه های سرمایه اولیه در یک غبارگیر الکترواستاتیکی در سه کوره 3، 6 و 12 تنی در حدود یک و نیم برابر سیستم غبارگیر ونتوری است. بنابراین مجموع کل هزینه های غبارگیر ونتوری اسکرابر در یک کوره ذوب 12 تنی صنعت فولاد در مدت 20 سال تقریبا 6.5 برابر مجموع کل هزینه های غبارگیر الکترواستاتیکی است. در حالی که در کوره های ذوب 3 و 6 تنی صنعت فولاد به ترتیب 1.6 و 4 برابر است. با این توصیف می توان نتیجه گرفت که استفاده از غبارگیرهای ونتوری اسکرابر برای کوره های کمتر از 3 تن، به لحاظ پایداری محیط زیستی و اکولوژی صنعتی معقولانه و اقتصادی تر است.

زمینه و هدف: کارخانه های فولاد از جمله صنایعی هستند که نقش مهمی را در آلودگی هوا و انتشار آلاینده های ذره ای به محیط دارند. اسکرابر ونچوری یکی از مهم ترین اجزا و پالایشگرهایی است که در سیستم های تهویه برای کنترل انتشار آلاینده ها به اتمسفر در صنعت فولاد کاربرد زیادی دارد. از طرفی کارایی این وسیله به نحوه کاربری و استفاده از آن بستگی دارد، لذا این مطالعه با هدف تعیین کارایی اسکرابر ونچوری در یک واحد آهن سازی انجام شده است. روش بررسی: این مطالعه یک بررسی توصیفی مقطعی است که به منظور تعیین کارایی پالایشگر در کنترل اندازه های مختلف ذرات انجام شد. نمونه برداری بر اساس روش 3405BS، بصورت ایزوکینتیک و با دبیl/min 30 در مسیر سیستم تهویه قبل و بعد از پالایشگر با استفاده از توالی نمونه برداری شامل مجموعه پروب با نمونه بردار بادهانه ورودی استاندارد، وسیله نمونه گیر و دسته بندی کننده ذرات بر اساس اندازه[1] (نمونه بردار ذرات از نوع برخورد آبشاری[2] چهار مرحله ای) که در ادامه آن تجهیزات اندازه گیری و کنترل جریان قرار می گیرند، انجام شد. نهایتا نمونه ها با استفاده از روش وزن سنجی آنالیز گردید و نتایج بدست آمده با استفاده از نرم فزار SPSS16 آنالیز شد. نتایج: سرعت سیال در گلویی اسکرابر m/s4/71و نسبت مایع به گاز l/m3 12/1 می باشد. میانگین کل غلظت غبار در قبل و بعد از اسکرابر اسکرابر ونچوری به ترتیب mg/m36900 و mg/m3983 بود. کارایی کلی اسکرابر 85% تعیین شد. از نظر توزیع اندازه بیشترین کارایی حذف ذرات mμ 15<، mμ 15-4، mμ 4-1و

زمینه و اهداف: یکی از روش های افزایش راندمان پالایش ذرات در اسکرابرهای تر استفاده از شارژ الکتریکی می باشد. این سیستم ها در جایی کاربرد دارند که بتوان از اسکرابر در جمع آوری آلاینده ها استفاده نمود. در حقیقت این سیستم فقط راندمان جمع آوری را افزایش می دهد و یک تکنولوژی جدید برای جمع آوری آلاینده ها نمی باشد.روش بررسی: ابتدابر طبق توصیه ACGIH سیستم تهویه ای بصورت پایلوت طراحی و نصب گردید. در مرحله بعد با استفاده از یک مبدل برقی DC با ولتاژ 1275 ولتاب باردار شد. سپس با استفاده از لوله پیتوتو مربوط به افت فشار و سرعت، سرعت جریان هوا در داخل کانال تعیین شد و با نظر گرفتن شرایط ایزوکنتیک، قطر پروپ نمونه برداری محاسبه شد. نمونه گیری در دو دبی 20.3 و 11.4 لیتر بر دقیقه و بطور کل 72 نمونه گرفته شد. تجزیه نمونه ها بصورت وزنی و تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون های آماری انجام گردید.یافته ها: با توجه به اندازه گیری های انجام شده توسط ولت متر و آمپر سنج در حین باردار شدن آب میدانی به بزرگی بیش از 1014*3 الکترون ایجاد گردید. راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق در دبی 20.3 لیتر بر دقیقه در حالت های عدم مداخله الکتریکی و مداخله الکتریکی با بار مثبت و منفی به ترتیب 66، 77.67 و 73 درصد و در دبی 11.4 لیتر بر دقیقه به ترتیب برابر 60، 69.43 و 68.32 درصد تعیین شد. برای ذرات غیر قابل استنشاق راندمان در دبی 20.3 لیتر بر دقیقه در عدم مداخله الکتریکی و مداخله الکتریکی با بار مثبت و منفی به ترتیب 94.67، 98.33 و 97.67 درصد و در دبی 11.4 لیتر بر دقیقه به ترتیب برابر 91.33، 95 و 97.33 درصد شد.نتیجه گیری: نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که در یک دبی مشخص مداخله الکتریکی باعث افزایش راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق می شود. که در نتایج مشخص می باشد در حالیکه این مداخله الکتریکی بر روی راندمان جمع آوری ذرات غیر قابل استنشاق تاثیر قابل توجهی ندارد. همچنین اثر مداخله الکتریکی با بار مثبت بیشتر از اثر مداخله الکتریکی با بار منفی می باشد و با افزایش دبی آب راندمان جمع آوری ذرات قابل استنشاق و غیر قابل استنشاق ذرات فلدسپار افزایش می یابد.

یکی از روش های کنترل ذرات، استفاده از شارژ الکتریکی در اسکرابرهای تر (CWS) می باشد. استفاده از این فن آوری از سال 1975 به طور فراگیر آغاز شد. این سیستم ها در جایی کاربرد دارند که بتوان از اسکرابر در جمع آوری آلاینده ها استفاده نمود. در اصل این سیستم فقط بازده جمع آوری را افزایش می دهد و فن آوری جدید برای جمع آوری آلاینده ها نمی باشد. سیلیس از جمله موادی است که در صنایع مختلف کاربرد داشته و کارگران با ذرات آن تماس دارند و خطرناک بودن آن ها برای انسان به اثبات رسیده است.بر این اساس طبق توصیه ACGIH ابتدا سیستم تهویه ای به صورت پایلوت طراحی و نصب گردید. در مرحله بعد با استفاده از یک مبدل برقی DC با ولتاژ 1275 ولت آب باردار شد. سپس با اندازه گیری افت فشار توسط لوله پیتوت و در نظر گرفتن شرایط ایزوکنتیک در هنگام نمونه برداری قطر پروپ نمونه برداری محاسبه شد. نمونه گیری به صورت درختی انجام یافت و با توجه به این که هر آزمایش سه بار تکرار گردید، در کل 72 نمونه گرفته شد.تجزیه نمونه ها به صورت وزنی و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری Mann' withnny انجام گرفت.با توجه به اندازه گیری های انجام شده توسط ولت متر و آمپر سنج در حین باردار شدن آب میدانی به بزرگی بیش از 3*1014 الکترون ایجاد گردید. با در نظر گرفتن شرایط ایزوکنتیک در حین نمونه برداری قطر پروپ 2 میلی متر شد. نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که: 1- در یک دبی مشخص مداخله الکتریکی باعث افزایش بازده جمع آوری ذرات قابل استنشاق می شود. در حالی که این مداخله الکتریکی برروی بازده جمع آوری ذرات غیر قابل استنشاق تاثیر قابل توجهی ندارد. 2- اثر مداخله الکتریکی با بار مثبت بیشتر از اثر مداخله الکتریکی با بار منفی می باشد. 3- با افزایش دبی آب بازده جمع آوری ذرات قابل استنشاق و غیر قابل استنشاق ذرات سیلیس افزایش می یابد.

زمینه و هدف: انتشار گاز دی اکسیدگوگرد، تاثیر زیان باری بر انسان و محیط زیست دارد. در این تحقیق کاربرد سورفکتانت به همراه مواد جاذب آب آهک و بی کربنات سدیم به منظور حذف دی اکسیدگوگرد بررسی شده است.روش بررسی: به منظور انجام این تحقیق از اسکرابر بستردار استفاده شده و تاثیر مواد جاذب آب آهک و بی کربنات سدیم و نوع و غلظت سورفکتانت ها بررسی گردیده است. همچنین غلظت گاز دی اکسیدگوگرد قبل از ورود به اسکرابر و در خروجی آن، با دستگاه قرائت مستقیم اندازه گیری شده است.یافته ها: نتایج نشان داد که افزایش غلظت مواد سورفکتانت آنیونی به همراه آب آهک و بی کربنات سدیم تاثیر منفی در بازده حذف دی اکسیدگوگرد داشته است، درحالی که با افزایش غلظت مواد سورفکتانت کاتیونی به همراه مواد جاذب مذکور، میزان بازده حذف افزایش می یابد. بیشترین میانگین حذف (%94.54) مربوط به غلظت 55 ppm از گاز دی اکسیدگوگرد زمانی است که از آب آهک با غلظت 2 درصد توام با سورفکتانت کاتیونی CTAB با غلظت 0.01 مولار باشد، یا در شرایطی که به جای آب آهک از بی کربنات سدیم استفاده گردد.نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان می دهد که کارکرد حذف گاز دی اکسیدگوگرد با استفاده از سورفکتانت کاتیونی به همراه مواد جاذب آب آهک و بی کربنات سدیم، موثرتر از مواد جاذب مذکور به تنهایی است. از روش فوق می توان در حذف گاز دی اکسیدگوگرد استفاده نمود.